Ontvallen aan het legioen der trapveldjesvoetballers: Omar Almadhoun, Gaza, overleden op 24 november 2023, 9 jaar oud.
‘Verschrikkelijk, geen respect meer.’
‘Moet niet gekker worden in Horst aan de Maas. Van een kerk stelen, bent dan
wel echt zielig.’
‘Dat zelfs op deze plek mensen jatten zegt genoeg. Totaal nergens meer geen
schaamte over hebben, en niks meer heilig is.’
‘Kan onze maatschappij nog dieper zinken?’
‘De vroegere normen en waarden zijn niet meer.’
Zomaar wat Facebook-reacties op het nieuws, maandag, over een inbraak in de
kerk van Meterik. Deze reacties kenmerken zich door een hoog
vroeger-was-alles-beter-gehalte en een misschien nog wel hoger
waar-moet-dat-toch-heen-gehalte. Ik kan u verzekeren: valse nostalgie ten top! Vroeger
waren inderdaad sommige dingen beter, maar heel veel dingen ook niet.
2.
Sevenum, 1911. Bron: Limburger Koerier, 1 juli 1911.
‘Verdachte van Kl. uit Eindhoven is voor dit feit al vele malen veroordeeld. Het is een kwaal van hem offerblokken te lichten. Af en toe verkeert hij in een omstandigheid dat hij geen offerblok kan zien, of hij kan de verleiding niet weerstaan het open te breken en den inhoud er uit te nemen.’en
‘Verdachte bleef hardnekkig ontkennen. Hij wendde bovendien allerlei pogingen aan, om buiten de muren van de gevangenis te blijven en slikte op een dag een lepel in. Onverwijld moest hij naar het ziekenhuis worden overgebracht, alwaar terstond operatief moest worden ingegrepen. De man doorstand de operatie en hersteld zijnde, verscheen hij dinsdag voor zijn rechters.’
-Waat is daat eigenlijk, daat blauw?
-Mógde dao ovvverhin loëpe?
-Ik goj gewoën vraoge waat ‘t is.
-Waat kost dát wal ni?
-Meneer, vertel meej is waat daat is!
-Kaan ik heer gaon zonnebade?
-Kei ruig!
-Daat is meschien dalik wal water!
-Moëi is ‘t ni.
-Waat is heer aan de hánd?
-En hoe lang blieft daat ligge?
-Volges meej best wal lang, de ganse zomer.
-Sow leg heer effe d’n blauwe loëper neer!
-Geweldig!
Gisteravond vechtpartij op Sevenumse kermis, melden de lokale en regionale
media. Ik geloof het graag. Kermis en vechtpartijen zijn onlosmakelijk met
elkaar verbonden. Net als ruzies, mishandeling en andere incidenten. Niet
alleen nu, al eeuwenlang. Sla er de archieven en krantenleggers maar op na. Voor
nu een Horst-sweet-Horst top 5 van vooroorlogse krantenberichten over kermisincidenten
in Horst aan de Maas, gerangschikt in afnemende mate van onbenulligheid van het
vergrijp. Komt ie:
5. Horster kermis, 1925
Marcel van Roosmalen was in Horst! In ’t Gasthoês! Zaterdag! Om z’n nieuwste bundeling
reportages, Totaal 3, te promoten! Met Volkskrant-journalist Gijs
Beukers in z’n kielzog! Waarom had niemand me op de hoogte gebracht? Historische
avond gemist, zo werd me duidelijk toen ik Marcel gisteren in de podcast Weer
een dag verslag hoorde doen van zijn wederwaardigheden in ons mooie dorpje:
‘Ik ben nu bezig met een soort boekentour voor Totaal 3. En ik vond
mezelf terug op zaterdagavond in Horst, in Limburg, om m’n reportageboek te
promoten. In een keer schoot het door me heen, toen ik door Horst liep al: waar
ben ik eigenlijk mee bezig? Het is heel positief hoor, er waren zeventig mensen
of zo in een zaal, ’t Gasthoês, in Horst. Die zaten allemaal naar me te staren
toen ik op dat podium kwam. En dan de vragen die uit de zaal komen… Een vrouw
had de warmtepomp kapot en vroeg om advies. Ik dacht: eigenlijk wel heel gek
dat ik dit meemaak. Ik zeg: mevrouw, u moet rustig blijven.
“Komt het gas dan nooit meer terug? Moet ik dan altijd koken met zo’n
rotfornuis?”
Ik zeg: mevrouw, u bent op een lezing over Totaal 3, over de reportage.
Gaat u het boek überhaupt kopen?
“Ik kan niet lezen.”
Ik heb toch nog best veel boeken gesleten en het belang van de reportage duidelijk gemaakt. En je bent dan op pad in Horst met Gijs Beukers. Jezus… het is… ja…
alles is nieuw voor ‘m, alles wat blinkt vindt ie mooi, het is
on-ge-lo-fe-lijk. Je loopt… wat is er met m’n leven gebeurd? Weet je wel, ik
loop met Pietje Piepelmoentje door het centrum van een of ander Limburgs dorp,
waar de tijd stil heeft gestaan en waar ze daar mee bezig zijn… Ik heb diep
respect voor Horst. Maar veel zwerfkeien liggen er. En een kunstenaar heeft die
met zwart ijzerdraad oortjes gegeven. Dat worden dan ‘de schaapjes’ genoemd.
Het staat heel ver van me af, dat soort kunst. Het klinkt wel alsof ik toe ben
aan vakantie.’
Vorige week was Sevenum ineens landelijk nieuws. Sevenum was zelfs een 101’tje
op Teletekst! Tussen kopjes over demonstraties in Amsterdam, de oorlog in
Oekraïne en Israëlische verschrikkingen in Palestina dook op mijn favoriete
actualiteitsbron zomaar een bericht op over Sevenum: ‘Geen leliekweker naast
wijk Sevenum’.
12 mei. Bijzondere dag. In historisch opzicht dan. In elk geval voor Horst en Sevenum. Precies honderdvijftig jaar geleden, op dinsdag 12 mei 1874, passeerde de Russische tsaar Alexander II (1818-1881) namelijk station Horst-Sevenum. Het meest bijzondere was nog wel dat het ook zomaar zijn eindstation had kunnen zijn.
In alle vroegte hield de tsaarlijke trein op 12 mei even halt op station Venlo. Tal van nieuwsgierigen waren aanwezig om een glimp van het
tsaarlijk gezelschap op te vangen. Dat bleek onmogelijk: de uit Maastricht ingevlogen
infanterie liet niemand op het perron toe, met uitzondering van enkele hoge
militairen, het Venlose gemeentebestuur, het bestuur van de Kamer van
Koophandel en dokter Van de Loo. Laatstgenoemde had een kort onderhoud met de
lijfarts van de keizer.
 |
| Het perron van station Venlo omstreeks 1900. Bron foto: gemeentearchief Venlo |
‘Toen de trein van Breda het station binnenliep om voor den keizerlijken trein op het zijspoor uit de wijken, derailleerde – men weet niet door welke oorzaak, want de wissel was goed gesteld – de tender, geheel in de nabijheid van den aldaar op den overweg geplaatsten stoet, tengevolge waarvan de locomotief en eenige wagens mede van het spoor geraakten en zijdelings in den grond zakten, terwijl het achterste gedeelte van den trein op den weg bleef staan. Nu was goede raad duur, want de Keizer moest op dat oogenblik reeds uit Venlo vertrekken.’Een ontspoorde trein, terwijl de tsaar in aantocht was! Maar als de nood het hoogst is, is zoals bekend de redding nabij:
‘Onmiddellijk werden echter door de beambten met behulp der toegesnelde menigte de wagons op een grooten afstand naar de zijsporen gereden, terwijl de Burgemeester de politie op het station hield, en was men nog in tijds hiermede klaar om den keizerlijken trein zonder hinder te laten passeeren.’
 |
| De harmonie van Horst in 1875 |
.JPG)
1 mei! Dag van de Arbeid! Speciale dag, zeker voor een telg uit een
sociaaldemocratisch nest zoals ik. Geen militant sociaaldemocratisch nest trouwens,
hoewel de lp’s van De Stem des Volks met strijdliederen, die in de jaren
zeventig en tachtig door onze huiskamer schalden, misschien een andere indruk
zouden kunnen wekken.
Een dag is ’t van vreugde
Een dag is ’t van strijd
Een dag aan ’t ontwaken der volk’ren gewijd
Een dag van verzet voor geknechten!
De feestdag van de internationale arbeidersbeweging, die sinds 1890 bestaat,
heeft in Nederland nooit in hoog aanzien gestaan. Anders dan in België en
Duitsland is 1 mei in Nederland geen officiële feestdag. In het katholieke
zuiden stond de Dag van de Arbeid jarenlang helemaal in een kwaad daglicht. Pas
toen de almacht van de katholieke kerk tanende was, kreeg de dag her en der een
voorzichtig voetje aan de grond.
Voorwaarts en niet vergeten
Wat maakt ons zo sterk in de strijd
Bij honger en bij eten, voorwaarts
En niet vergeten, de solidariteit
In Horst deed de 1 mei-viering in de jaren zeventig van de vorige eeuw haar
intrede. Het plukje linksgeoriënteerden dat Horst in die tijd rijk was, vierde
de Dag van de Arbeid in mijn herinnering altijd vrij ingetogen. Erg levend is
de 1 mei-traditie in Horst anno 2024 niet meer, al reikt de SP sinds vier jaar op
1 mei de Gezondduurprijs uit.
Makkers! ten laatste male
tot de strijd ons geschaard
en de Internationale
zal morgen heersen op Aard‘
Belangrijkste wapenfeit uit de beginperiode van de 1 mei-viering in Horst lijkt
me het hijsen van de rode vlag door de lokale afdeling van de PvdA, pal voor
het gemeentehuis, op 1 mei 1977, precies om 00.00 uur. Al bij het aanbreken van
de dag was de vlag verdwenen. De PvdA plaatste vervolgens in de legendarische
rubriek ‘Gevonden en verloren voorwerpen’ in weekblad De Echo om de vlag
terug te bezorgen. Enkele dagen later ontving m’n vader, voorzitter van de een
jaar eerder opgerichte PvdA afdeling Horst-Sevenum, een briefje van Huub van
Lieshout, de nog veel legendarischer uitgever van De Echo: ‘Vanmorgen
heeft ‘n “eerlijk vinder” de rode vlag teruggebracht. Ik had de indruk dat hij ’n
beetje allergisch is voor deze vurige kleur. Ik heb de eerlijke vinder een
pakje sigaretten gegeven.”
Hun strijd
onze strijd
internationale solidariteit!
De afkeer van alles wat links is, heeft een lange geschiedenis. De Dag van de
Arbeid was een gelegenheid bij uitstek om dat ongenoegen te uiten. Zo ook voor Peel
en Maas. Met de 1-mei viering in Duitsland als aanleiding veegde het
Venrayse weekblad in de editie van 6 mei 1933 de vloer aan met de
sociaaldemocraten en prees het de enkele maanden eerder aangetreden nieuwe Duitse
Rijkskanselier de hemel in: ‘Alle niet-Marxisten [moeten] met vreugde
begroeten, hetgeen thans door Hitler geschiedt: de vernietigende slag aan de
volksverleugende sociaal-democratie is raak geweest en volkomen verdiend.’ Even
verderop kreeg dezelfde Hitler een pluimpje voor de ‘orde en dicipline’ die
heerste bij de massabetogingen van de nazi’s.
We shall overcome
We shall overcome
We shall overcome some day
Historische vergissingen worden wel vaker gemaakt. Zouden degenen die nu van de
daken schreeuwen dat het gevaar van links komt in hun oren moeten knopen.
(Een ingekorte versie van dit stukje verscheen vandaag in Via
Horst-Venray)
Je vraagt om alle notulen van de aandeelhoudersvergaderingen van Ontwikkelbedrijf
Greenport Venlo BV. En wat krijg je na 387 dagen (55 weken) eindeloos lang wachten? Uitsluitend de
notulen van de aandeelhoudersvergaderingen van Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo BV uit 2021,
2022 en 2023. En die zijn dan ook nog eens bijna volledig zwartgelakt, met
uitzondering van een enkele passage die betrekking heeft op Californië BV.
Komt ie, de hoogst exclusieve Horst-sweet-Horst top 5 van al dan niet volledig
zwartgelakte bladzijden uit de notulen van de aandeelhoudersvergaderingen van Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo BV uit 2021, 2022 en 2023, gerangschikt naar hun het-is-een-puur-genot-voor-het-oog-qua-compositie waarde:
5.
4.
1. Schoolstraat, Horst, zaterdag 13 april, 12.23 uur
-‘St. Jansstraat’?
-Stond daar inderdaad ‘St. Jansstraat’? Kan toch niet kloppen?
-Even terugfietsen dan.
Gisteren was het precies een jaar geleden dat ik de gemeente Horst aan de Maas verzocht
om mij inzage te geven in de notulen van de aandeelhoudersvergaderingen van
Ontwikkelbedrijf Greenport BV. Ik diende dat verzoek in in het kader van de Wet
Open Overheid (Woo).
Gisteren was het precies 270 dagen (bijna 9 maanden, bijna 39 weken) geleden
dat ik bij de gemeente Horst aan de Maas een bezwaarschrift indiende tegen haar
besluit om mij geen inzage te geven in de notulen van de
aandeelhoudersvergaderingen van Ontwikkelbedrijf Greenport BV.
Gisteren was het precies 168 dagen (bijna 6 maanden, precies 24 weken) geleden
dat de gemeente Horst aan de Maas me liet weten naar verwachting in de loop van
november een beslissing te nemen over mijn bezwaarschrift.
Gisteren was het precies 127 dagen (ruim 4 maanden, ruim 18 weken) geleden dat
de gemeente Horst aan de Maas me liet weten ‘dat ons college naar verwachting
in de loop van januari een beslissing op uw bezwaarschrift zal nemen’.
Gisteren was het precies 83 dagen (bijna 3 maanden, bijna 12 weken geleden dat
de gemeente Horst aan de Maas me liet weten: ‘Wij hopen en streven ernaar om u
in februari de beslissing op bezwaarschrift toe te zenden.’
Gisteren was het precies 64 dagen (ruim 2 maanden, ruim 9 weken) geleden dat de
gemeente Horst aan de Maas me liet weten: ‘Op 20 februari a.s. vindt een
algemene vergadering van aandeelhouders plaats waarin de ambtelijke lijn, over
hoe in dit geval om te gaan met het verzoek tot openbaarmaking van de gevraagde
notulen, ook bestuurlijk wordt besproken. We hopen dat dan over het e.e.a. een
duidelijk standpunt wordt ingenomen, zodat wij als Horst aan de Maas verder
kunnen met de voorbereiding van de beslissing op het bezwaarschrift en jou in
dat kader ook duidelijkheid kunnen geven hoe wordt omgegaan met het al dan niet
(gedeeltelijk) openbaar maken van de notulen.’
Gisteren was het precies 41 dagen (ruim 1 maand, bijna 6 weken) geleden dat de
gemeente Horst aan de Maas me liet weten: ‘We hopen in de loop van maart een
beslissing te kunnen nemen op uw bezwaarschrift.’
Vandaag was ik het gezeik moe. Ik heb de gemeente per aangetekende brief gesommeerd
me uiterlijk vrijdag 19 april om 12.00 uur na precies 284 dagen (ruim 9 maanden,
bijna 41 weken) in kennis te stellen van haar besluit over mijn bezwaarschrift.
(Klik hier, hier, hier, hier, hier en hier voor eerdere
stukjes over mijn Woo-verzoek)
-Hoe laat is het nu in de oude tijd?
-Hoe bedoel je, ‘de oude tijd’?
-Nu hebben we de nieuwe tijd toch?
-Oh, je bedoelt de zomertijd!
-Ja. Nu is het tien uur. Maar hoe laat zou het in de oude tijd zijn? Negen uur?
Of elf uur?
-Geen idee. Maakt het wat uit dan?
-Jazeker maakt het wat uit. Als het nu negen uur zou zijn, dan kon ik nu nog
niet gaan slapen. Dan zou ik over een paar uur alweer wakker worden. Maar als
het nu elf uur zou zijn, dan zou ik nu zo langzamerhand naar bed kunnen gaan.
-Oh, op die manier.
Elk jaar dezelfde verwarrende gesprekjes. Veel verder gaat het niet. Principiële
bezwaren tegen de zomertijd vallen vandaag de dag nauwelijks nog te
beluisteren. Dat was vóór de Tweede Wereldoorlog wel anders. Na de invoering
van de zomertijd in 1916 ontbrandde een jarenlang aanhoudende felle strijd
tussen voor- en tegenstanders.
Het Venrayse weekblad Peel en Maas karakteriseerde de strijd tussen
voor- en tegenstanders in 1925 als een conflict tussen stad en platteland: ‘De
stedeling miskent de nadeelen van den Zomertijd, de schade en den hinder
daarvan voor den boer (…). De boer ziet veelal niet in dat een uur méér
zonlicht per dag door duizenden en duizenden noode wordt gemist.’
 |
| Limburger Koerier, 13 september 1928 |
 |
| Nieuwe Venlosche Courant, 21 mei 1932 |
 |
| Het Vaderland, 31 mei 1933 |
Met min of meer grootschalige eenmalige culturele en kunstzinnige evenementen in deze regio heb ik een enigszins moeizame verhouding. Dat ligt niet aan die evenementen maar aan mij. Het is niet zo dat ik geen hart heb voor culturele en kunstzinnige evenementen. Integendeel. Wat dan wel de verklaring is? M’n eigen zielenroerselen onder een vergrootglas leggend zou het héél misschien wel eens zo kunnen zijn dat een héél klein beetje onderschatting van de eigen regio in cultureel en kunstzinnig opzicht een rol speelt. Treurig stemmende conclusie, inderdaad. Al was het maar omdat juist ik beter zou moeten weten.
Voor De Waan, de grote, vijf maanden durende manifestatie in Venray over
kunst en psychiatrie in 2002, was ik nog net op tijd: één dag voor de sluiting
bracht ik eindelijk een bezoek. Overrompelend, indrukwekkend, nooit vertoond,
geweldig. Enorme spijt dat ik niet eerder was gegaan en dat een tweede bezoek
er niet meer in zat.
Cambrinus, Kunst en de Buren, in 2011, is zelfs helemaal aan me
voorbijgegaan. Terwijl dit driedaagse evenement zich nota bene in mijn eigen
Horst aan de Maas afspeelde. Onbegrijpelijk, mensen hebben het er zelfs nu nog
wel eens over, dertien jaar later. Spijt, spijt, spijt.
 |
© Cult. Content creators |
Horst aan de Maas, 15 maart 2024
Geachte burgemeester, beste heer Palmen,
‘Ik weet het gewoon niet. U kunt het college daarover vragen, maar ik weet
het gewoon niet, hoe die zaak over dat Woo-verzoek behandeld is. Ik weet het
gewoon niet. Geen idee.’ Zo reageerde u dinsdag in de gemeenteraadsvergadering
op vragen van mevrouw Spreeuwenberg van Perspectief. Haar vragen gingen over
een Woo-verzoek van een blogger uit Horst. Hij had daarin om inzage gevraagd in
de notulen van de aandeelhoudersvergaderingen van Ontwikkelbedrijf Greenport BV.
(Kijk desgewenst hier even terug en ga naar 2.57.20 voor de vragen van mevrouw
Spreeuwenberg en naar 3.04.27 voor uw reactie daarop.)
U heeft geen idee, u weet het gewoon niet. Kan gebeuren, overkomt iedereen wel
eens. Maar weet u? Ik kan u helpen! Het gelukkige toeval wil namelijk dat ik
die blogger ben. Met alle plezier praat ik u hier even bij over de behandeling
van dat Woo-verzoek. Op hoofdlijnen dan, ik wil niet al teveel beslag op uw
tijd leggen.
Bijna een jaar geleden, op 4 april 2023, diende ik dat Woo-verzoek om inzage in
de notulen van de aandeelhoudersvergaderingen van Ontwikkelbedrijf Greenport BV
in. Na enkele maanden ontving ik bericht van een van uw ambtenaren dat mijn
verzoek was afgewezen. Tegen dat besluit diende ik een bezwaarschrift in. Dit kwam
aan de orde in een hoorzitting van de onafhankelijke commissie voor de
behandeling van bezwaarschriften en klachten. Die commissie oordeelde dat ze
pas een besluit kon nemen als ze de notulen van de aandeelhoudersvergaderingen mocht
inzien. Uw ambtenaren hadden daar weinig trek in. Misschien herinnert u zich
nog dat ze naar uw mening vroegen en dat u toen schreef: ‘Ik heb er geen
moeite mee om de notulen ter inzage te verstrekken aan de commissie. Ik herhaal
hier nog maar een keer dat we überhaupt óf het verzoek van dhr. Moorman door
moeten leggen naar de plek waar het hoort (het zijn niet onze notulen) of
anders die notulen gewoon moeten verstrekken (…). Ik ben van mening dat we hier
transparant(er) in kunnen zijn. Ik begrijp niet zo goed waarom we ons in dezen
lijken op te stellen “met de instituties”.’
Uiteindelijk kreeg de commissie inzage in de notulen. Daarna kwam ze tot de
conclusie dat de gemeente de notulen aan mij diende te verstrekken. Uw ambtenaren
waren daar niet zo blij mee. In samenspraak met de overige aandeelhouders van Ontwikkelbedrijf
Greenport BV besloten ze op 14 december – ruim acht maanden na de indiening van
mijn Woo-verzoek – om een second opinion op het advies van de commissie
te vragen. De uitkomst van die second opinion is mij helaas niet bekend (u ziet:
ook ik heb soms geen idee). Ik heb wel het sterke vermoeden dat ook de second
opinion is dat ik inzage dien te krijgen in de notulen. Drie weken geleden
ontving ik namelijk van een van uw ambtenaren het volgende bericht: ‘Zowel
het ontwikkelbedrijf als de aandeelhouders hebben kennis genomen van het advies
van de bezwarencommissie en kunnen instemmen met de (gedeeltelijke)
openbaarmaking van de notulen.’ U zult denk ik wel begrijpen dat ik
sindsdien elke dag reikhalzend uitkijk naar de komst van de postbode, maar ook
na drie weken heeft die mij nog altijd niet gebracht waar ik op hoop.
Zo, nu heeft u enigszins een idee en weet u in grote lijnen hoe de vlag erbij
hangt. Mocht u geïnteresseerd zijn in meer gedetailleerde informatie over de
behandeling van mijn Woo-verzoek dan ben ik uiteraard graag bereid u een keer
verder bij te praten. Wellicht ten overvloede wijs ik u er ten slotte op dat ik
op mijn weblog enkele malen over de ontwikkelingen betreffende mijn Woo-verzoek
heb geschreven. Klik daarvoor hier, hier, hier, hier en hier.
Met vriendelijke groet,
Wim Moorman
Opstand der horden in Lottum: de lokale Geldmaat is verwijderd. Van de ene
dag op de andere. Het waarom is op het moment van schrijven vooralsnog een
raadsel, volgens lokale media ook voor Geldmaat zelf. Ongeloof,
verontwaardiging, terneergeslagenheid en woede alom in het Rozendorp. ‘Alles
moet tegenwoordig digitaal, waar moet het toch naartoe?’, tekende Hallo
Horst aan de Maas op uit de mond van een inwoner. ‘Alles is gebeurd zonder
enige vorm van communicatie’, hoorde Nu Horst aan de Maas van een
omwonende.
Op Facebook werd zoals te doen gebruikelijk grover geschut van stal gehaald. Een
representatieve selectie van de reacties op het nieuws: ‘Het is een grote
schande’, ‘Dan heb je toch echt een plank voor de kop’, ‘Belachelijk gewoon’, ‘Weer
een achterbakse actie om de mensen van het contant geld af te krijgen’, ‘Werkelijk
schandalig, alle voorzieningen worden gewoon overal weggehaald’. Zoals eveneens
te doen gebruikelijk kreeg ook onze arme gemeente Horst aan de Maas her en der
weer wat vegen uit de pan.
